Έξω από τον κύκλο του προβολέα: Μεσσηνία

Η Μεσσηνία είναι ένας ευλογημένος και πανέμορφος τόπος για διακοπές ή για ολιγοήμερες αποδράσεις. Από την Κυπαρισσία ως το Τσαπί, από Κορώνη ως Καλαμάτα και από Βέργα ως Τραχήλα, από τον Ναό του Επικούριου ως τον Ακρίτα και από τη Νέδουσα ως τη Μάλη, απλώνεται καταπράσινη, εύφορη, με εξαιρετικές παραλίες, καθαρές θάλασσες, όμορφα τοπία, αρχαιολογικούς θησαυρούς, ιστορικούς τόπους, απίστευτη ποικιλία ανάγλυφου, γραφικά χωριά, κάστρα, ακτές πότε απότομες, πότε με χοντρό χαλίκι ή χρυσή άμμο. Η Μεσσηνία είναι έρωτας και έχει κάτι να σου δείξει κάθε ώρα της ημέρας ή της νύχτας, κάθε εποχή του χρόνου.
Αν οι προβολείς των τουριστικών οδηγών πέφτουν στη Βοϊδοκοιλία, στου Ρωμανού και στη Φοινικούντα, στη Στούπα, την Καλόγρια και τους Χράνους, αν της μόδας είναι το Πολυλίμνιο και σε κάποιους μυημένους η κατάβαση της Νέδας, εγώ θα σε παρασύρω στα δεύτερα, τα ταπεινά.

Η Αγιά Σωτήρα στους Χριστιάνους

1. Ψάξε μέσα στα Φιλιατρά για τις πινακίδες προς Χριστιανούπολη, τους Χριστιάνους των ντόπιων. Είναι ένα ταπεινό χωριουδάκι στους πρόποδες του όρους Αιγάλεω (του Μεσσηνιακού Αιγάλεω) που κάποτε υπήρξε κεφαλοχώρι και έδρα μητρόπολης. Τότε, τον 11ο αιώνα, χτίστηκε μεγαλοπρεπής ναός αφιερωμένος στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος. Είναι ίσως ο μεγαλύτερος βυζαντινός ναός της Πελοποννήσου και από το γεγονός αυτό ενέπνευσε τους ντόπιους να υιοθετήσουν τη ρήση «Αγιά Σωτήρα στο Μοριά κι Αγιά Σοφιά στην Πόλη». Το συγκρότημα της Αγιάς Σωτήρας περιλαμβάνει τον κυρίως Ναό και το σωζόμενο τμήμα του Επισκοπείου που εφαπτόταν στο δυτικό τμήμα του Ναού. Ο ναός υπέστη αρχικά ζημιές στην εκστρατεία του Ιμπραήμ για να εγκαταλειφθεί στην ερήμωση, μετά από τον σεισμό του 1886 που οδήγησε στην κατάρρευση του τρούλου και σχεδόν όλου του νότιου τμήματός του. Η προσπάθεια αποκατάστασης ξεκίνησε το 1938 και μετά από πολλές προσπάθειες, ο ναός λειτούργησε ξανά, το Πάσχα του 2017.

Μάλη

2. Από τους Χριστιάνους, πάρτε την επαρχιακή οδό Χώρας – Κυπαρισσίας με κατεύθυνση προς Κυπαρισσία. Περίπου τρία χιλιόμετρα από το χωριό, προσέξτε μη χάσετε το σημείο που η επαρχιακή οδός συναντά στα δεξιά της χωμάτινο ανηφορικό δρόμο χωρίς σήμανση από την κατεύθυνση που έρχεστε. Υπάρχει πάντως πινακίδα που γράφει «Μάλη 8 km». Εφόσον είναι καλοκαίρι κι έχετε καλό αυτοκίνητο, ακολουθήστε τον φιδογυριστό χωματόδρομο ως το οροπέδιο της Μάλης και το ορεινό χωριουδάκι. Η Μάλη βρίσκεται σε υψόμετρο 950 μέτρων, στην καρδιά του όρους Αιγάλεω, Κοντοβούνια όπως τα λένε οι ντόπιοι, και σύμφωνα με την απογραφή του 2011, έχει 17 κατοίκους. Στα ερείπια των πέτρινων σπιτιών μπορεί κανείς να αναγνωρίσει ένα τουλάχιστον καλύτερο παρελθόν από την εποχή που ο πληθυσμός του χωριού ήταν σαφώς μεγαλύτερος και το ίδιο ανθούσε οικονομικά. Σε κάποια σημεία της διαδρομής, καθώς ο ταλαιπωρημένος χωματόδρομος ανηφορίζει προς το οροπέδιο, ο προσεκτικός παρατηρητής μπορεί να εντοπίσει τμήματα παλιάς, πέτρινης οδοποιίας. Η ιστορία του δρόμου αυτού είναι ενδιαφέρουσα, καθώς ανατέθηκε περί τα τέλη του 19ου αιώνα, σε Ιταλούς τεχνικούς από τον διατελέσαντα, για μικρό χρονικό διάστημα, πρωθυπουργό Σωτ. Σωτηρόπουλο σε ένδειξη ευγνωμοσύνης προς τους κατοίκους της Μάλης, οι οποίοι τον φρόντισαν κατά τη διάρκεια της 40ήμερης ομηρείας του από ληστές, οι οποίοι τον απήγαγαν όταν έκανε τις διακοπές του στο κτήμα του, στον Αγρίλη.
3. Η διαδρομή από τα Φιλιατρά στους Γαργαλιάνους και από εκεί στη Χώρα περνά μέσα από ατέλειωτους ελαιώνες, πάνω από κατάφυτες ρεματιές, διασχίζει αμπελώνες, ακόμα και μικρές φυτείες φραγκόσυκων. Στη Χώρα, κάντε στάση στο παλιό, φτωχικό με ξεφτισμένους τοίχους και παλιομοδότικες βιτρίνες αλλά πλούσιο σε εκθέματα μουσείο που φιλοξενεί θησαυρούς από το ανάκτορο του Νέστορα που βρίσκεται δυτικά της κωμόπολης. Μετά πάρτε το δρόμο προς Καλαμάτα, όπως σας πληροφορεί η πινακίδα απέναντι από το Μουσείο, πάνω στην οδό Σπύρου Μαρινάτου, που ονομάστηκε έτσι προς τιμή του μεγάλου έλληνα αρχαιολόγου και ακαδημαϊκού καθώς πολλά ευρήματα δικών του ανασκαφών, φιλοξενούνται εδώ.
Λίγα χιλιόμετρα μετά τη Χώρα, ο δρόμος κατηφορίζει σε μια βαθιά και καταπράσινη ρεματιά με τα κυπαρίσσια ανάμεσα σε δρυς, πλατάνια, ελιές, γκορτσιές, παλιουριές, πουρνάρια, να δείχνουν προς τον ουρανό. Βόρεια εκτείνονται οι απολήξεις του Αιγάλεω και νότια υψώνεται ο Μαγκλαβάς γεμάτος με οργιώδη βλάστηση. Η παρουσία του νερού είναι έντονη παντού. Ανεβαίνοντας την ανατολική όχθη της ρεματιάς, συναντάμε τις στροφές του Σκάρμιγκα, τωρινό όνομα Μεταμόρφωση. Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί οι άνθρωποι αλλάζουν το όνομα του τόπου τους. Ευτυχώς δεν το έκαναν στο τοπωνύμιο των πέντε κτισμάτων που ορίζουν ένα τρίστρατο, το Τουλούπα Χάνι. Εδώ, κάντε μια μικρή παράκαμψη απλά για να δείτε τον τόπο που μαρτύρησε ο Γρηγόρης Δίκαιος, ο Παπαφλέσσας, στο Μανιάκι.
Επιστρέψτε στο δρόμο και κατευθυνθείτε προς Παπαφλέσσα-Μηλιώτη. Είμαι βέβαιος ότι πεινάτε, γι΄ αυτό στρίψτε στη διασταύρωση που οδηγεί προς Παπαφλέσσα και σκαρφαλώστε στο μικρό χωριό που οι ντόπιοι γνωρίζουν ως Κοντογόνι. Εκεί, στο τέρμα του δρόμου μέσα στο χωριό, στο κτίσμα που φιλοξενούσε το σχολείο, όταν στο χωριό υπήρχαν παιδιά, στεγάζεται η ταβέρνα – ψησταριά «Το σχολείο» με καταπληκτική θέα από εκεί ως τη θάλασσα και στον γκρι όγκο του Ταϋγέτου στο βάθος.
Αν μείνετε στην περιοχή (δεν υπάρχουν υποδομές για ύπνο ή φιλοξενία), τα μαγικά βράδια, η κατανυκτική ησυχία διακόπτεται είτε από το κλάμα τσακαλιών ή αλεπούδων ή από μονότονους, περιοδικούς, υπόκωφους ήχους, σαν πυροβολισμούς. Οι ντόπιοι θα σας εξηγήσουν ότι είναι κανονάκια αερίου, που «πυροβολούν» ανά τακτά διαστήματα για να κρατάνε τα αγριογούρουνα μακριά από τα αμπέλια και τα σύκα. Σε αυτό το κομμάτι της Μεσσηνίας γίνονται οι τσαπέλες, τα ξερά σύκα, και σχεδόν μέχρι τη δεκαετία του 70, η παραγωγή σταφίδας ήταν μεγαλύτερη σε όγκο κεφαλαίων από εκείνη του ελαιολάδου.

Άγιος Πέτρος, Καστανιά

4. Πηγαίνοντας προς Μεσσηνιακή Μάνη, κάντε μια στάση στο σημείο που ο δρόμος κατηφορίζει προς την Καρδαμύλη για να απολαύσετε την εκπληκτική θέα. Ύστερα κατηφορίστε, περάστε μέσα από το πανέμορφο χωριό, διασχίστε την τουριστική Στούπα και αμέσως μετά, έχετε το νου σας για την πινακίδα που οδηγεί προς Νεοχώρι, Πύργο, Καστανιά και άλλα χωριά. Η Καστανιά είναι ο προορισμός σας. Ένα μακρινό Μανιάτικο χωριό, στην αγκαλιά του Ταϋγέτου που σε τραβάει με τον πλούτο των εκκλησιών του. Επισκεφθείτε όσες περισσότερες μπορείτε, ειδικά τον Άγιο Πέτρο, η αποκατάσταση του οποίου απέσπασε πανευρωπαϊκό βραβείο το 2016. Το μικρό εκκλησάκι είναι του 12ου αιώνα. Στην υποτυπώδη πλατεία του χωριού, ζητήστε από το καφενείο το κλειδί του επίσης αποκαταστημένου πύργου Δουράκη και περπατήστε τον μέχρι πάνω.

Σ΄ εκείνους τους στενούς δρόμους, ψηλά στον Ταΰγετο, συναντήσαμε ένα μεγάλο γεράκι να κάθεται σ’ ένα πέτρινο πεζούλι στην άκρη του δρόμου και να αγναντεύει το πέλαγος, εφτακόσια μέτρα χαμηλότερα. Σταματήσαμε σχεδόν μην αναπνέοντας αλλά πριν βγάλουμε τη φωτογραφική μηχανή, γύρισε αργά, μας κοίταξε, άπλωσε τα μεγάλα του φτερά και βούτηξε αγέρωχο στο κενό από κάτω του, προς τη δύση. Θυμήθηκα δυο άλλα γεράκια που πετούσαν σε κύκλους πάνω από ένα μικρό δασάκι κάπου στην Πύλο, ένα απόγευμα, λίγο πριν ο ήλιος βουτήξει στο Ιόνιο, βάφοντας κόκκινο τον ορίζοντα σε ένα εκρηκτικό ηλιοβασίλεμα, ένα από τα πολλά και υπέροχα που χαρίζει η Μεσσηνία. Εκείνο όμως το ηλιοβασίλεμα που κανείς θαυμάζει από το κάστρο της Μεθώνης, δεν έχει ταίρι.


Περιβαλλοντολόγος κατ' επάγγελμα με οικολογικές ανησυχίες, φιλελεύθερος αριστερός, άθεος, λάτρης της τεχνολογίας, επίμονος, ενίοτε ξεροκέφαλος έτοιμος πάντα για συγνώμη όταν αποδειχθεί ότι είχα λάθος, πράγμα που συμβαίνει σπάνια. Ον πολιτικό του είδους της χρονίας νόσου, με μικρές περιόδους άνευ εξάρσεων. Γραφεύς και αναγνώστης, επιδεκτικός σε αλλαγές, θαυμαστής του καινούργιου, ελπίζω νέος μέχρι τα βαθιά γεράματα και αιώνιος φοιτητής στα πανεπιστήμια της ελεύθερης γνώσης. Άνθρωπος των λόγων και των πράξεων, ανάλογα του τι η περίσταση επιτάσσει. Η στιγμιαία εμπλοκή με την πολιτική της ψηφοθηρίας, πέρασε χωρίς ελπίζω να αφήσει ανεξίτηλα σημάδια.


'Έξω από τον κύκλο του προβολέα: Μεσσηνία' has no comments

Be the first to comment this post!

Would you like to share your thoughts?

Your email address will not be published.

Η σελίδα είναι βασισμένη στο πρότυπο  Old Paper της ThunderThemes.net και προσαρμόστηκε από την ομάδα του toperivallon. Οι συντάκτες των άρθρων έχουν την ευθύνη του περιεχομένου των και η σελίδα την ευθύνη των ανυπόγραφων.