Το εγκλημα της Minamata

Για χρόνια οι κάτοικοι της Minamata και της γύρω περιοχής παρατηρούσαν ότι πολλά ζώα, ιδιαίτερα κατοικίδιες γάτες, εκδήλωναν περίεργη συμπεριφορά: υπέφεραν από σπασμούς και όχι σπάνια, έκαναν θανατηφόρα άλματα στη θάλασσα. Παρόμοια συμπεριφορά παρατηρήθηκε και σε θαλασσοπούλια, τα οποία ξαφνικά πετούσαν σπειροειδώς πριν “καρφωθούν” με ταχύτητα στη θάλασσα.

Η Minamata βρίσκεται σε έναν προστατευμένο, σχεδόν κλειστό κόλπο, στη δυτική πλευρά του νοτιότερου νησιού της Ιαπωνίας, απέναντι από τις ακτές της Νότιας Κορέας.
Το 1956, παρατηρήθηκε για πρώτη φορά σε άνθρωπο συμπεριφορά ανάλογη με αυτή που περιγράφηκε παραπάνω για τις κατοικίδιες γάτες και που οι ντόπιοι ονόμαζαν “νόσο της γάτας που χορεύει”. Τα κρούσματα ανάμεσα σε ανθρώπους, πολλαπλασιάστηκαν ραγδαία με τα συμπτώματα να είναι σπασμοί, διαταραχές ομιλίας, απώλεια κινητικών λειτουργιών και ανεξέλεγκτες κινήσεις των άκρων. Τρία χρόνια αργότερα η έρευνα κατέληξε ότι τα βάσανα των ασθενών οφείλονταν σε δηλητηρίαση (τοξίνωση) κυρίως από υδράργυρο. Στην Minamata λειτουργούσε εργοστάσιο πλαστικών της εταιρείας Chisso που χρησιμοποιούσε υδράργυρο στην επεξεργασία της ακεταλδεϋδης, και τον οποίο – μαζί με άλλα βαρέα μέταλλα – απέρριπτε στη θάλασσα.

Οι ειδικοί κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο υδράργυρος έφτασε στους ανθρώπους μέσα από την τροφική αλυσίδα και ιδιαίτερα από την κατανάλωση οστράκων και μικρών ψαριών που αμφότερα αποτελούν κυρίαρχο μέρος του διαιτολογίου των κατοίκων της περιοχής.

Χιλιάδες κάτοικοι της Minamata και των γύρω χωριών δηλητηριαζόταν αργά επί δεκαετίες και καθώς η αποκαλούμενη νόσος – στην πραγματικότητα δηλητηρίαση – θεωρείται ανίατη και η κατάσταση του ασθενούς μόνο μερικά αναστρέψιμη, τα σημάδια στα θύματά της, ψυχικά και σωματικά, είναι ανεξίτηλα.
Η εταιρεία εξακολούθησε για δώδεκα ακόμη χρόνια να χρησιμοποιεί ανενόχλητα υδράργυρο στην επεξεργασία της ακεταλδεϋδης για την παρασκευή πλαστικών αμφισβητώντας την ευθύνη της στην κατάσταση, λέγοντας ότι κανείς δεν μπορεί να βεβαιώσει άνευ πάσης αμφιβολίας ότι είναι ο δικός της υδράργυρος που προκαλεί τις μαζικές δηλητηριάσεις. Μόλις το 1968 η κυβέρνηση της Ιαπωνίας δημοσίευσε τα επίσημα συμπεράσματά της για την ευθύνη της εταιρείας και των αποβλήτων της στην εμφάνιση της νόσου και παρά την προστασία που της παρείχαν ο Δήμος και η περιφερειακή διοίκηση, πολλά θύματα προχώρησαν σε αγωγές εναντίον της,
Χρειάστηκε να περάσουν ακόμη τέσσερα ή πέντε χρόνια μέχρι να συμφωνηθεί τελικά το 1973 ένα σύστημα αποζημιώσεων από την εταιρεία προς τους πληγέντες. Παρά την αρχική αισιοδοξία, φτάσαμε στο 1987 οπότε καταδικάστηκαν οριστικά η Chisso, ο Δήμος και η Νομαρχία της περιοχής για πλημμελή προστασία των πολιτών.
Σ.Σ. 1. Η εμφάνιση της νόσου της Minamata θεωρείται μια από τις δέκα μεγαλύτερες βιομηχανικές περιβαλλοντικές καταστροφές στην ιστορία της ανθρωπότητας.
Σ.Σ. 2. Καθώς πολλά από τα θύματα της τοξίνωσης είχαν εχθρική αντιμετώπιση από τις τοπικές κοινωνίες και βρέθηκαν μπροστά σε συνθήκες γκετοποίησης και διακρίσεων, πολύ λίγοι δήλωναν την νόσο εξ αρχής με αποτέλεσμα, παρά το γεγονός ότι τα θύματα υπολογίζονται σε 17.οοο, επίσημα το κράτος μέσα από μια άκρως γραφειοκρατική διαδικασία μέχρι το 2001 να έχει αναγνωρίσει μόλις 2.265 θύματα, εκ των οποίων τα 1.784 είχαν ήδη πεθάνει, τη στιγμή που η ίδια η εταιρεία κατέβαλε συμβιβαστικές αποζημιώσεις σε περισσότερους από 10.000 δηλητηριασθέντες.


Περιβαλλοντολόγος κατ' επάγγελμα με οικολογικές ανησυχίες, φιλελεύθερος αριστερός, άθεος, λάτρης της τεχνολογίας, επίμονος, ενίοτε ξεροκέφαλος έτοιμος πάντα για συγνώμη όταν αποδειχθεί ότι είχα λάθος, πράγμα που συμβαίνει σπάνια. Ον πολιτικό του είδους της χρονίας νόσου, με μικρές περιόδους άνευ εξάρσεων. Γραφεύς και αναγνώστης, επιδεκτικός σε αλλαγές, θαυμαστής του καινούργιου, ελπίζω νέος μέχρι τα βαθιά γεράματα και αιώνιος φοιτητής στα πανεπιστήμια της ελεύθερης γνώσης. Άνθρωπος των λόγων και των πράξεων, ανάλογα του τι η περίσταση επιτάσσει. Η στιγμιαία εμπλοκή με την πολιτική της ψηφοθηρίας, πέρασε χωρίς ελπίζω να αφήσει ανεξίτηλα σημάδια.


Η σελίδα είναι βασισμένη στο πρότυπο  Old Paper της ThunderThemes.net και προσαρμόστηκε από την ομάδα του toperivallon. Οι συντάκτες των άρθρων έχουν την ευθύνη του περιεχομένου των και η σελίδα την ευθύνη των ανυπόγραφων.