Ένας άλλος τουρισμός

Η περιήγηση στα ερείπια του κάποτε μεγαλόπρεπου ανάκτορου του Νέστορα, στον Άνω Εγκλιανό Μεσσηνίας μόλις είχε τελειώσει. Στάθηκα για λίγο στον διάδρομο που κρέμεται αναρτημένος από το μεταλλικό σκέπαστρο λίγα μέτρα πάνω από τον αρχαιολογικό χώρο κι άφησα το βλέμμα μου να πλανηθεί νότια και δυτικά, πάνω από τους κατάφυτους λόφους που τους σχίζουν βαθύσκιωτες ρεματιές, τους ατέλειωτους ελαιώνες και τα λιγοστά αμπέλια, ως κάτω, στον όρμο του Ναβαρίνου και το Ιόνιο Πέλαγος. Πλούσιος τόπος, σκέφτηκα, τυχεροί οι άρχοντες που βασίλεψαν εδώ, περισσότερα από τρεις χιλιάδες χρόνια πριν.

Και ήσαν, αν σκεφτεί κανείς την πολυτέλεια και τον πλούτο των ανακτόρων τους. Το φανερώνουν οι δεκάδες πήλινες πινακίδες με την μυκηναϊκή γραφή όπου καταγράφονταν προϊόντα του τόπου που έφταναν στο παλάτι ή προσφέρονταν σε θρησκευτικές γιορτές και σε θυσίες. Το φανερώνουν επίσης ο πλούσιος διάκοσμος, οι όμορφες τοιχογραφίες και οι σειρές από πιθάρια στις βορινές αποθήκες, σφραγισμένα με το σημάδι του κρασιού ή του λαδιού.

Αυτά τα πιθάρια έφερα στο νου μου λίγα λεπτά αργότερα όταν περπατούσα ανάμεσα στα λιόδεντρα με τους μνημειακούς περίπλεκτους κορμούς για να φτάσω σε έναν αποκαταστημένο θολωτό τάφο, λίγες εκατοντάδες βήματα από το παλάτι. Στην πλάτη του θολωτού τάφου, μια παρέα αγρότες, άντρες και γυναίκες, περιποιούνταν ένα αμπέλι. Στα ίδια χώματα που αγκάλιασαν τα πλούσια ανάκτορα και τους θαυμαστούς τάφους, στα ίδια χώματα που έδωσαν τα γεννήματα και γέμισαν οι μεγάλοι των ανακτόρων πίθοι, στα ίδια χώματα, σκέφτηκα, 3.500 χιλιάδες χρόνια μετά, άνθρωποι μαζεύουν ίδιους καρπούς για να γεμίσουν τα δικά τους πιθάρια με λάδι και κρασί και μέλι και χόρτα άγρια και καρπούς βρώσιμους· κι είναι σαν να βλέπω τον Νηλέα, το γιο του Ποσειδώνα και τον σοφό και συνετό Νέστορα – που ταξίδεψε στην Τροία με 90 πλοία, δεύτερος αυτός σε δύναμη, πίσω μόνο από τον μεγάλο των Μυκηνών άνακτα, τον Αγαμέμνονα – να κοιτούν πάνω από τις κοιλάδες και τις βουνοκορφές του χρόνου, από τα αγνάντια του τότε στη θέα του τώρα και να αγάλλονται γιατί ο τόπος που διάλεξαν να χτίσουν το βασίλειό τους, κρατά ακόμα τον πλούτο του.

Το απόγευμα της ίδιας μέρας, περίμενα τον ήλιο να βουτήξει στη δροσερή αγκαλιά του Ιόνιου, καθισμένος στις αμμοθίνες της παραλίας του Ρωμανού, ανάμεσα σε δεκάδες κρίνους της θάλασσας, εκείνους που στόλιζαν τους τοίχους των παλατιών στη Σαντορίνη και στην Κνωσό· κι ένοιωσα μέρος του όλου, κομμάτι του συνεχούς και αδιάλειπτου καμβά πάνω στον οποίο τραβιούνται οι πινελιές της ιστορίας του τόπου. Και δεν είναι μόνο η Πύλος, ή οι Μυκήνες, η Σαντορίνη, η Κνωσός , ο Ορχομενός κι η Θήβα, το Δίον κι η Βεργίνα, δεν είναι μόνο η Δωδώνη, οι Δελφοί και το ιερό του Αχέροντα, είναι όλη η Ελλάδα από άκρη σε άκρη που έχει μια ιστορία να διηγηθεί, μια χρονική συνέχεια να αναδείξει.

Κι αν τα σημάδια στο χώρο είναι φανερά, η συνέχει στο χρόνο δεν είναι. Κι αν τα ερείπια τα προσκυνούν εκατομμύρια άνθρωποι από όλο τον κόσμο, της συνέχειας το σήμα είναι ισχνό και δυσδιάκριτο και φτάνει στρεβλό, παραμορφωμένο σ’ εμάς και στον επισκέπτη. Ασφυκτιά ανάμεσα σε κακέκτυπα του Ζορμπά, σε τσολιαδάκια made in china και σε μαραμένες χωριάτικες που βαριεστημένοι σερβιτόροι πετάνε σε απελπιστικά βαρετά τραπέζια.

Κι όμως, όλα θα μπορούσαν να είναι διαφορετικά.

Πως θα έμοιαζε αλήθεια μια ξενάγηση στο συγκεκριμένο αρχαιολογικό χώρο κάπως ανορθόδοξη; Σκεφθείτε μια ξενάγηση που ξεκινά με επίσκεψη στον ελαιώνα και στον αμπελώνα δίπλα στις αρχαιότητες, όπου οι επισκέπτες γνωρίζουν το φυτό, τον καρπό του, τη δουλειά, το μεράκι, την αγάπη που κρύβεται πίσω από το προϊόν, τους ανθρώπους, το χαμόγελο και τον ιδρώτα τους. Μια ξενάγηση που περιλαμβάνει ένα τραπέζι, μια ψημένη φέτα ζυμωτό ψωμί, ραντισμένο με εκλεκτό ελαιόλαδο και πασπαλισμένη με λίγη ρίγανη ή ένα ποτήρι κρασί κι ένα πιάτο με ντομάτα και γαύρο μαριναρισμένο· κι ύστερα από τη γνωριμία με το παρόν, το πέρασμα στις αποθήκες των ανακτόρων του Νέστορα, με τα κρασοπίθαρα και τα λαδοπίθαρα σαν γέφυρα του τώρα με το τότε κι από εκεί στα ανάκτορα και στην αίθουσα του θρόνου και στη θαυμάσια θέα.

Δεν θα έμοιαζε μια τέτοια ξενάγηση σαν ένα ιδιότυπο ταξίδι στο χρόνο με όχημα τη γεύση και την όσφρηση εκεί που μέχρι σήμερα χρησιμοποιείται μόνο η όραση και η ακοή; Αν στήνονταν ένα δίκτυο επισκέψιμων κτημάτων, ελαιοτριβείων μικρών ή μεγαλύτερων, οινοποιείων, αποστακτηρίων, μελισσοκομείων, ποιμνιοστασίων, τυροκομείων, ό,τι έχει να προσφέρει κάθε περιοχή από τον τεράστιο και ανεκμετάλλευτο πλούτο της ελληνικής μικρής παραγωγής, δεν θα έκανε την ξενάγηση λίγο περισσότερο ενδιαφέρουσα; Δεν θα άνοιγε μια καινούργια τουριστική αγορά; Κι ακόμα περισσότερο, οι επισκέπτες αυτοί δεν θα γίνονταν θαυμάσιοι πρεσβευτές των προϊόντων της ελληνικής γης στον τόπο τους;

Σε μια τέτοια «αγορά» τα μόνα προαπαιτούμενα είναι ανοιχτοί ορίζοντες, όρεξη, όραμα ώστε να αναληφθούν οι απαραίτητες πρωτοβουλίες και να επιδιωχθούν οι κατάλληλες συνεργασίες ανάμεσα σε επαγγελματίες. Σε μια τέτοια αγορά οι επενδύσεις είναι κυρίως άυλες αλλά το τελικό κέρδος μπορεί να είναι ανεκτίμητο.



Με την υπογραφή "Το Περιβάλλον" θα φιλοξενούνται αναδημοσιεύσεις άρθρων από άλλες πηγές. Όταν πρόκειται για μεταφράσεις θα αναφέρεται επιπλέον και αυτός που επιμελήθηκε της μετάφρασης. Φυσικά πάντα θα δημοσιεύεται η πηγή.


'Ένας άλλος τουρισμός' has no comments

Be the first to comment this post!

Would you like to share your thoughts?

Your email address will not be published.

Η σελίδα είναι βασισμένη στο πρότυπο  Old Paper της ThunderThemes.net και προσαρμόστηκε από την ομάδα του toperivallon. Οι συντάκτες των άρθρων έχουν την ευθύνη του περιεχομένου των και η σελίδα την ευθύνη των ανυπόγραφων.